Mamy już pomysł na sportowy wideo poradnik. Co dalej? Zastanawiasz się, ile może kosztować jego wyprodukowanie, jak wstępnie zaplanować jego budżet. Aby przygotować kosztorys reklamy (lub każdego innego materiału wideo) należy zacząć od przelania pomysłu na papier, czyli od scenariusza.

Idealnie będzie, jeśli scenariusz ten zostanie dodatkowo rozrysowany jako storyboard.

Na tej podstawie (i kilku dodatkowych informacjach znajdujących się w briefie) możemy już wycenić produkcję takiego materiału.

Warto pamiętać, że im więcej informacji na początku (oraz precyzyjnie określonych wymagań) tym nasze szacunki będą precyzyjniejsze (a często niższe, bo nie ma potrzeby zakładać zbyt dużych rezerw na niewiadome).

Co powinien zawierać rzetelny kosztorys produkcji wideo?

Datę i autora kosztorysu.

Tak, wydaje się to oczywiste, ale bardzo często dane te są pomijane. Dlaczego to jednak ważne? Wbrew pozorom każda wycena ma swoją datę ważności, ponieważ może bardzo szybko się zdezaktualizować – na przykład ze względu na to, że dany realizator lub dana lokalizacja nie są już dostępne w późniejszym terminie, co może zmienić poszczególne koszty. 

Wszystkie podstawowe założenia, tj.:

  • liczbę filmów
  • przybliżoną długość filmów
  • zakres licencji
  • nazwisko głównego realizatora (reżysera lub reż-opa czyli reżysera i operatora w jednej osobie)
  • liczbę dni zdjęciowych

Każda z tych rzeczy ma niebagatelny wpływ na koszt całej produkcji. 

Realizację jednego, czy dwóch filmów możemy przeprowadzić jednego dnia, ale pięciu już niekoniecznie. Chyba że będą to filmy 5-sekundowe? 

Zakres licencji (czyli powszechnie tzw. prawa) wpływają na koszt honorariów twórców i wykonawców. Mają również niebagatelny wpływ np. na koszt muzyki czy innych materiałów stokowych. 

Oczywiście, często przygotowujemy szacunkowe wyceny nie wiedząc jeszcze, kto dokładnie będzie dany film realizował. Wtedy musimy mieć świadomość, że taki kosztorys reklamy może jeszcze ulec zmianie. Dlaczego? Każdy realizator ma swoją specyfikę pracy, swoje metody, ulubiony sprzęt, zaufanych współpracowników – wszystko to ma ogromny wpływ na finalny koszt realizacji filmu.

Szczegółowe koszty w kilku podstawowych kategoriach:

  • preprodukcja

Zaczynamy od kosztów związanych z przygotowaniem do zdjęć – poszukiwanie lokacji, przygotowanie shootingboardu, przeprowadzenie dokumentacji, prób (na przykład oświetlenia).

  • obsada

Poza wynagrodzeniem wykonawców (aktorów, epizodystów, ekspertów, trenerów, lektorów, tancerzy, czy treserów zwierząt), w tej kategorii znajdzie się również ewentualny koszt przeprowadzenia castingu – tj. poszukiwania wykonawców.

  • wynagrodzenia 

W tej kategorii znajdą się honoraria wszystkich realizatorów – reżysera, operatora, fotografa, kierownika produkcji, make-upisty, oświetlacza i wielu, wielu innych.

  • sprzęt

Wynajem sprzętu nie zawsze kończy się na samej kamerze i jej osprzęcie (obiektywy, filtry i inne). Do realizacji filmu potrzebny jest także sprzęt dźwiękowy, oświetlenie, wszelkiego rodzaju statywy i wózki, podnośniki, drony, monitory podglądowe, radiotelefony, a także agregat, żeby to wszystko uruchomić.

  • pion scenograficzny

Owszem, wideo poradniki bardzo często realizujemy w zastanej lokalizacji, ale w tej kategorii znajdują się nie tylko koszty związane ze scenografią (nawet istniejąca już lokalizacja może wymagać adaptacji, czy kilku dodatkowych rekwizytów), ale także z kostiumami.

  • studio/lokacja

Tutaj znajdować się będzie koszt wynajmu miejsca, w którym zdecydujemy się realizować nasz film, a także niezbędnych prac, by zdjęcia mogły się w tym miejscu odbyć (np. może być konieczność wynajmu toalet jezdnych lub też sprzątania obiektu, etc.).

  • postprodukcja

Po zdjęciach film nie jest jeszcze gotowy. Nakręcony materiał musi zostać zmontowany, kolory i światło muszą zostać skorygowane. Na tym etapie dodajemy także napisy, wszelkiego rodzaju efekty tzw. onlinowe, a także montujemy dźwięk, dodajemy muzykę oraz w razie konieczności nagrywamy lektora.

  • inne

W tej pojemnej kategorii mogą znajdować się koszty cateringu (czyli posiłków na planie dla ekipy i wykonawców), transportu, ubezpieczenia planu zdjęciowego, ewentualnego zakwaterowania (np. naszego eksperta).

Warto nadmienić, że w branży reklamowej obowiązuje znacznie bardziej szczegółowy wzór kosztorysu – rekomendowany przez SAR (Stowarzyszenie Komunikacji Marketingowej) oraz KPR (Klub Producentów Reklamowych). Sprawdza się on w przypadku produkcji dużych kampanii, czyli filmów reklamowych przeznaczonych do emisji w telewizji i kinie, natomiast w przypadku krótkich treści wideo jest on zbyt rozbudowany.

Jak powinien wyglądać kosztorys wideo?

Kosztorys reklamy powinien być przede wszystkim czytelny.

Bardzo pomocna w tym jest powszechnie przyjęta zasada tytułowej strony zbiorczej, gdzie znajdują się tylko sumy kosztów poszczególnych kategorii oraz finalna kwota.

tytułowa strona zbiorcza kosztorysu produkcyjnego

Dopiero na kolejnych stronach mamy szczegółowe rozpisanie, co na te sumy się składa. Bardzo ważne, żeby znalazły się tutaj jednostkowe stawki netto przemnożone przez liczbę osób i dni zdjęciowych.

Branża filmowa w Polsce jest bardzo dobrze zorganizowana, a wielu specjalistów technicznych z ekipy filmowej (np. oświetlacze) zrzeszonych jest w związkach zawodowych bardzo jasno określających stawki dzienne i wszystkie zasady zatrudnienia.

Dlatego też stawki podajemy osobno, a ewentualna prowizja agencji czy domu produkcyjnego (standard na polskim rynku reklamowym) stanowi osobną rubrykę.

Podawanie poszczególnych stawek sprawia, że taki kosztorys reklamy jest czytelny i wiarygodny, a także stosunkowo łatwy w ewentualnym edytowaniu, na przykład w razie zmiany założeń.

Jak rzetelnie podejść do wyceny spotu wideo?

Najlepsze i najrzetelniejsze wyceny powstają wtedy, gdy od początku wiadomo dokładnie, co jest do zrobienia. Dlatego tak ważne jest stworzenie szczegółowego scenariusza filmu, a jeszcze lepiej storyboardu. Scenariusz powinien nie tylko zawierać pomysł na wideo, ale także całą treść – na przykład w przypadku poradnika, gdzie wypowiada się ekspert długość i treść tych wypowiedzi ma wpływ na długość całego filmu. A z kolei długość filmu ma wpływ na koszt jego realizacji.

A dlaczego storyboard może okazać się istotny w procesie wyceny?

Bardzo często dopiero na etapie rysowania wychodzi, co tak naprawdę “widzimy” w obrazku – może konieczne jest bardzo konkretne otoczenie albo bardzo określona ilość statystów w tle? Na koszty produkcji materiału wideo wpływa każdy szczegół i dlatego tak ważne jest, by przewidzieć i przygotować wszystko przed przystąpieniem do zdjęć. Wtedy mamy pewność, że produkcja pójdzie sprawnie, a efekt będzie zgodny z pierwotnymi założeniami!